aritzu-anue-navarra_69372015

Aritzun sortutako hiru bat euskaldun zahar anuetar bizi da gaur egun.

Joan den urtean zehar blog honetan azaldu bezala (ikusi sarrera honetan eta beste honetan) galbidean dago gaur egun Anue bailarako mintzoa. 6-7 euskaldun zaharren aditzea dut une honetan, 70 urtetik gorakoak denak, Aritzu, Olague, Leazkue eta Etulainen sortuak eta haranean zein inguruko herrietan zehar barreiatuak. Bada zorionez euskaldun ugari gazteagoen artean, baina aipatutako dozena erditxo horiek dira ibarrean betidanik baliatu den hizkerara hurbil gaitzaketen azkenak. Garrantzi handikoa da horregatik beraien lekukotasuna eta hainbat bidetatik jaso da azken urte hauetan.

Alde batetik, aipagarria da Labrit Multimediak ibarraren ondare ez-materiala jasotzearren bildutako ikus-entzunezko materiala; 25 bat orduko uzta guztira, hainbat herri ezberdinetako 14 lekukori zor dioguna. Lekuko horietan artean daude, jakina, Anueko azken euskaldun zaharretako batzuk ere.

LABRIT

Egin klik irudian bideoa ikusteko

Labrit Multimediaren irudian klik eginez, jasotakoaren zatitxo bat izango duzue ikusgai; 22 minutuko lagina. Kamera aurrean ikusi ahal izango dituzuen euskal hiztun anuetar aipagarrienak Olagueko Pedro Senosiain (herriko azken euskaldun zaharra; 5’30″etik 7’45″era), eta Aritzuko Graciosa Villanueva dira (13’55”-15’35”). Maxi Urteaga aritzuarraren hitz batzuk ere bilduta daude amaiera aldean, eta horrekin batera Egozkuen bizi den Juan Aleman baztandarraren jarduna ere bai.

Euskararik ez dakien Gerardo Larralderen lekukotasuna ere interesgarria da (3′-3’45”) bere guraso eta aiton-amonen euskalduntasunaz mintzo baita.

play2Labrit Multimediakoek interneten eskegitako bideo horrekin batera, irudietan ageri den Graciosa Villanuevari aurten bertan egindako grabazio luzeago baten zatia ekarri dut sarrera honetara. Graciosa 1944an jaio zen eta poliki moldatzen da oraindik ere euskaraz; ezagutzen ditudan euskaldun zahar anuetarren artean gazteena da. Kontuan hartu beharrekoa da Gaztelu eta Illarregikoak zituela gurasoak; baina aritzuarra da sortzez eta eskolan hasi arte euskara besterik ez zekien; beste gauza batzuen artean, bera haurtxoa zela herrira bidalitako Ablitasko maisuak euskarari egin zion kalteaz mintzo da Graciosa. Audiora jotzeko, aski duzue ezkerretako irudian klik egitea.