Sarean

Bidankozeko albisteak: euskararen apurrak sarean ikusgai / Bidankozarte aldizkariaren 22. alea

Bidankozarte aldizkariaren azken alea (egin klik irudian irakurri ahal izateko)

Duela hiru urte ekarri nuen txoko honetara Alejandra Salvoch Jimeno andere bidankoztarra, bere sorterriko euskararen galerari eskaini nizkion bidalketetako batean. Salvoch anderea 1927an jaioa da, Bidankozen artean 55-60 urtetik gorako zenbait euskal hiztun aurki zitekeen tenorean, eta sei bat urteko neskatoa zela 80 inguruko Josefa Alejandra Calderero Sanz amona euskaldunak (1869-1952) erakutsi zizkion kanta-zati batzuk ditu oraindik ere gogoan. Bidankozeko euskararen arrasto interesgarri horiek entzungai egon dira sarean ordutik, eta Erronkari ibarreko herri honetako euskararen azken lekukoez gehiago jakin nahi duenak badu artikulu honetara jotzea ere.

Orain Salvoch anderearen lekukotasuna entzun ez ezik, ikusi ere ikusteko aukera dago. Bideoa 2014an jaso eta egunotan Twitter bidez hedatu duena  Gotzon Perez Artutx bidankoztarra izan da, bere herriarekin lotutako kultura eta historia gaien ikertzaile nekaezina, eta 22. alera iritsi berri den Bidankozarte aldizkariaren bidez gaiok ikertu ez ezik guztion esku jartzeko ere lan ederra egiten ari dena.

Biei zor diegu, horrenbestez, duela ia sei hamarkada iraungitako Bidankozeko uskararen oihartzun baliotsu hau.

Alejandra Salvoch andereari grabatutako bideoa ikusteko, egin klik bertan (irudia: Gotzon Perez Artutx).

En el vídeo que acompaña a esta entrada puede contemplarse a Alejandra Salvoch Jimeno (Vidángoz, 1927) recitando fragmentos de alguna de las canciones religiosas en euskera roncalés que aprendió de boca de su abuela Alejandra Calderero (1869-1952) hace ya ocho décadas. Calderero fue una de las últimas hablantes del euskera de Vidángoz, extinguido a lo largo de la década de 1950, y por ello este testimonio visual recogido por el bidankoztarra Gotzon Pérez  Artutx reviste especial interés.


FONTES LINGUAE VASCONUM 119

 

Fontes119Egilea: Patxi Salaberri Zaratiegi (zuz.)

Argitaratzailea: Nafarroako Gobernua – Gobierno de Navarra

Urtea: 2015

Hizkuntza: euskara eta gaztelania

Euskarria: papera eta sarea.

Kalean delarik duela zenbait aste Nafarroako Gobernuak argitaratutako aldizkariaren 120. zenbakia, aipatu gabe dago oraindik txoko honetan aurrekoa, eta Nafarroa eta euskara lotzen dituzten aztergai interesgarriak bildu zituen FLVen 119.ak bere baitako bost artikuluetatik lautan. Hona xeheago haien berri.

Aurizko aldaeraren inguruan (Aurizko eta Orreagako euskararen lagin batzuk), Koldo Artola

Artolak berak ekarpen honen hasieran gogorarazten duenez, Bonapartek Cispamplonés izena eman zion XIX. mendean Iruñeko ekialde zabalean Olaibartik Ibargoitira eta Auriztik Urraulgoitira hedatutako euskarari. Auritzekin batera Orreaga zegoen eremu zabal horren ipar-ekialdeko ertzean. Gaur ez dago ordea bi herri horietako euskaldun zaharren mintzoa entzuterik; egia esateko, hizkera osoarenak egin du ia-ia, eta Erroibar zein Esteribarko hiztun bakar batzuk besterik ez dira behinolako Cispamplonés haren azken kondarren gordailu.

burguete-e1333797875786

Auritz. Argazkia: www.txikipolit.es

Zaraitzun nahiz Artzibarren jasotako uzta karrikaratu ostean, Orreaga-Auritzetan 1985 eta 1989 bitartean eginiko landa-lanaren emaitza isuri du Artolak Fontesen: 1900 eta 1910 bitartean sortu ziren Aurizko bost lekukoren hizketa, eta Orreagan 1929an jaiotako beste batena, hain zuzen ere. Hizkuntza alorretik kanpo aski interesgarriak diren hainbat gai topatuko ditu irakurleak artikuluan transkribatutako elkarrizketetan zehar: matatxerria, Orreagako prozesioa, gerra garaiko gorabeherak, eultzea…

Lekukoek eman zituzten datu linguistikoak, aitzitik, ez dira Koldo Artolaren esanetan nahi bezain argiak. Beharbada Orreaga zein Auritz, luzaroan, alde bateko eta besteko hiztunen pasabide ohikoak izateagatik; edota Artolak grabazioak egin zituenerako bi herrietako euskara galbidean egonda bazelako artean euskaldun zaharrik, baina guraso biak bertakoak zituenik arras gutxi… azken batean jasotako emaitzak nahasixeak dira tarteka, eta ez beti inguruko herrietako lekukotasunek eskatuko luketenaren araberakoak (horren adibide dira, esaterako, lehenaldi amaierako -n dela eta, edota -ako / -eko banaketaren inguruan Artolak bildutakoak). Nolanahi ere, Nafarroako eremu zabalean euskarari eutsi zion azken belaunaldiaren lekukotasuna galtzen ez uzteko Aranzadiko ikertzaileak egin duen lan eskergaren adibide ederra da artikulu honetan irakur daitekeena.

Garai arkaikoko euskara nafarraren lekukotasun berriak: gehiketak eta zuzenketak F. Maioraren liburuari, Ekaitz Santazilia

AGN

Nafarroako Artxibo Orokorra (R. Lasaosaren argazkia)

Behin baino gehiagotan aipatu dut hemen Fernando Maiora ikertzailea Nafarroako artxiboak biluztuz euskararen arrasto idatzien ondarea aberasteko egiten ari den ahalegin gaitza. Ezin konta ahala lan orduren fruitua zenbait libururen bidez eskaini du artaxoarrak; horietako bat 2011n argitara emandako Reino de Navarra. Euskera: injurias, coplas, frases da.

Orain arteko bilketa-lan eskerga hori are baliotsuago bihur dezake ordea hizkuntzan aditua denaren galbaheak, eta horretaz arduratu da NUPko irakasle eta Aziti Bihia taldeko kide den Ekaitz Santazilia. Maioraren bilaketa ahaleginaren zenbait emaitza esanguratsu hartu, eta haiei filologoaren zorroztasuna eta sakontasuna gehitu dizkie, Artaxoakoak iluntasunetik ateratako euskararen lekukoak orraztu, doitu eta iruzkinduz, Nafarroako euskararen ibilbidea eta nondik norakoak hobeto ulertzen lagun diezaguten.

Lesaka, Goizueta, Eugi, Ezkurra, Larrasoaña, Urrotz, Olatz-Txipi, Puiu, Otsagabia, Etxauri, Muruzabal eta Artaxoako hamabi lekukotasun aztertu ditu Santaziliak, 1549 eta 1607 bitartekoak. Herritarren arteko liskarrak konpontzeko hasitako prozesuei dagozkie, eta euskarazko hitz solteak baino askoz gehiago dakarte tarteka, zenbait lerrotako pasarte ere badirelarik hauetako batzuk (Etxaurikoa edo Otsagabikoa, besteak beste). Horren adierazgarri, Miguel Dicastillo lekukoak Etxauriko Joanes Ibarrari 1598an entzundako lekukotasun eder hau:

orayco  guiça aldartean arraçioric batre baldin badaucat, estaut Amburçeac orayco aldian nay duenic pasatuco (…) bay eta escribau batec juramentu arrtu cerauda eta es omen çen alcateen baytan firmatu, eta escribauagana aguertu ninça eta galdetu nio ene contra atera den emendic “mediante juramentu”  bat, eta erran çerauda “es”.

Dagoeneko aski ezagunak diren hizkuntza-ezaugarri ugariren oihartzuna dakarte maiz bildutako testuek; adibidez, amaierako -n gabeko iraganeko adizkiena (ninçanio…). Baina horiekin batera, badira ezaugarri berriagoak edo testuetan horren usu agertu ez direnak ere: Ezkurrako achequina çeagoc (1569);  erran aditz trinkoari dagokion nor-nori saileko çarreço adizkia (Larrasoaña, 1579); Urrotzen 1582an erabilitako erlatibozko egitura bitxia (guyçona char duc, buffeta bat emanagatic quexassen den ha); baizik-en ordeko baze (Olatz-Txipi, 1596)…

Beste hizkuntza-agerpen batzuk, aldiz, orain arte jasotako lekukotasunen arabera espero genezakeen eremutik kanpo loratu direla ematen du: esaterako, Lesaka inguruko *iron erroko ezindiro aditz forma (ez + zindiro, 1549), edota Olatz Txipiko elbanenquio iragangaitz eta datiboduna, Iparraldeko egileen artean ezaguna.

Artaxoa2

Artaxoa, 1607: “estesaçula bana alonbra ori, eçe urtea beteric dagola. Çoas, çaynço çure nagusiari nic erran drayçudala” (argazkia: www.artehistoria.com)

Hamabi lekukotasunak iruzkindu ostean, eta amaiera gisa, bi tresna baliogarri erantsi dizkio Santaziliak artikuluari: lanean zehar bildutako hizkuntza ezaugarri nagusien zerrenda eta kokapena batetik, eta testuetan ageri diren leku eta pertsona izen zenbait, bestetik.

La carta bilingüe de Matxin de Zalba (1416). El iceberg lingüístico navarro, Peio J. Monteano

Matxin de Zalba eta Martin de San Martin nafarrek XV. mendearen hasieran elkarri idatzi eta Florencio Idoatek 1969an topatu eta ezagutzera eman zuen gutun elebiduna blogean dagoeneko aipatu dudan gaia da. Garrantzi handiko lekukotasuna da (idatzi zenetik sei mende bete direla eta, apirila amaitu arte Nafarroako Artxibo Orokorrean ikusgai dagoena), behin baino gehiagotan aztertutakoa, baina eskutitza zegokion testuinguruan kokatu eta horren arabera interpretatzeko ahalegin sakona egin gabe zegoen oraindik. Hutsune hori bete nahiak eragin du Peio Monteanok FLVera ekarritako lana, egileak berak ikerketa-saioaren hasieran adierazi legez.

1416b

Et jaunatiçula abarion ez nayz bildur ezten alla…“. Matxin Zalbakoak 1416an idatzitako euskarazko testu zatia gorriz inguratuta dago (iturria: www.navarra.es).

Historialari atarrabiarraren lehendabiziko ekarpena eskutitzaren data zuzentzea izan da, arrazoiak emanda frogatu baitu 1416an idatzi zela orain arte 1415ekotzat genuen testua. Horrezaz gain, Matxin Zalbakoa eta Martin San Martingoa hurbilagotik ezagutzeko parada eman digu. Lehendabizikoa (c. 1390-1446), seguruenik iruñarra, erret-notario izendatu zuten eta Nafarroako finantza-arduradun nagusi izan zen 1413tik aurrera, eta horrenbestez, Nafarroako altxorraren arduraduna; itzal handiko gizona. Harexek idatzia da gutunaren euskal pasarterik zabalena. Martin San Martin, aldiz (c. 1380-1428?), ausaz San Martin Unxekoa, Joana infantaren idazkari izan zen 1405etik aurrera, erregearen idazkaria zen 1416rako, eta errege-etxearen diru kontuak eta gastuak kudeatzeaz arduratu zen.

Monteano 1416

Peio Monteano ikertzailea (argazkia: www.noticiasdenavarra.com)

Gastu horiei aurre egiteko San Martinek baliatu zuen zergetako bat Zalba finantza-arduradunaren kontrolpean zegoen, eta arrazoi horrek bideratu zuen lehendabizikoak bigarrenari 1416ko testua idaztea. Ez zen eskutitz ofiziala, baizik eta orri soltean idatzitako oharra, San Martini sortu zitzaion zerga-zalantza tekniko bat arin galdetzeko modukoa, eta orri hartan bertan Zalbakoak erantzundakoa. Garai bertsuko liburu bati josita iraun zuen oharrak XX. mendean iluntasunetik atera arte; betiko galduko zen bestela, ziurrenik.

Zenbait galdera egin dizkio Monteanok bere buruari artikuluan zehar: zergatik izkiriatu zituzten horren goi-mailako bi funtzionariok euskarazko pasarte haiek? Ohikoa izango al zen haien arteko komunikazioan euskaraz aritzea? Horren ezohikoa ote da oharra bera, edo halako gehiago izango ziren, desagertu badira ere?

XV. mendearen hasieratik Nafarroako gortea ‘bertakotu’ egin zela baieztatu du Monteanok, ordura arteko zerbitzari frantsesen proportzioa ahuldu zelarik. Bestalde, XV. mende inguruko erresuma hartan euskarak izango zuen pisua zenbaterainokoa izango zen ere aztertu du, eskura dauden zenbait iturri idatzi arakatuz. Atarrabiakoaren ustez ez da gehiegikeria orduko nafarren % 80 inguru

Unx G01

San Martin Unx (argazkia: www.arquivoltas.com)

euskalduna izango zela pentsatzea. Hau dena ikusirik, Monteanok uste du beharrezkoa dela Erdi Aroa azkentzean Nafarroak bizi izan zuen hizkuntza-egoeraren ohiko irudia aldatzea; euskara ez zela izango, besterik gabe, herri xehe eta alfabetatugabearen behe-mailako hizkuntza hutsa, batere prestigiorik gabea. Ohiko irudi hori egokitzeak errazago ulertaraziko liguke nolatan erabili zuten euskara 1416an Nafarroako Gorteko bi pertsonaia garrantzitsuk; zertarako, eta ekonomiarekin zerikusia zuen zalantza tekniko baten inguruan aritzeko gainera.

Saroi entitate geografikoaren banaketa, esanahia eta etorkia toponimiaren argitan, Luis Mari Zaldua

Sario Zaldua

Azken mendeotako Nafarroa euskaldun osoan zehar hedatu den sario / sarobe hitzaren banaketa FLVeko artikuluan ageri den bezala (iturria: Luis Mari Zaldua)

Merezi du labur antzean sikiera aipatzea Luis Mari Zalduaren artikulu interesgarria, aztergunea Nafarroaz gaindiko eremua bada ere. Aipagai duen saroi hitza, baliokide gaztelaniazko “sel” edo “prado o terreno cercado” dituena eta sare + ohe hitzen batura litzatekeena, ohikoa da Erdi Aroko dokumentazioan, XIII. mendetik aurrera, gaur egun OEHn ‘sarobe’ edo ‘saroi’ bezala jasota dagoelarik.

Luzaide eta Ollaran inguruko 1284ko lehen lekukotasunetatik hitzak egindako bidea aztertu du Zalduak, eta zorroztasunez zedarritu du saroi entitate geografikoak hango eta hemengo lexikoan utzitako arrastoa (ondoko mapan ikus daitekeen bezala). Hitzaren banaketa aski zabala bada ere (Gipuzkoa, Araba, Zuberoa…) Nafarroari dagozkio Zalduak jasotako adibiderik gehienak, eta horri esker ederki zehaztu du saroi horrek Nafarroan zehar utzitako aldaera bakoitzari (sarobe, saroi, sario, saure…) dagokion eremua.

Zaldua

Luis Mari Zaldua (argazkia: www.kronika.eus)

Lau hauekin batera FLV aldizkariaren 119. alea osatzera datorren bosgarren lana Iñaki Camino donostiarrak Oztibarreko mintzoaz eta haren lexikoaz idatzitako artikulua da.


Euskararen ibilbidea bere hego-mugan zehar

Joan den maiatzaren 26an, UEUk, Oihaneder Euskararen Etxeak eta Aziti Bihia elkarteak antolatutako Euskararen Historian barna: uste dugunetik dakigunera mintegiaren karietara, Araba eta Nafarroako eremu zabalean behinolako euskarak utzitako arrasto sakona izan nuen hizpide Gasteizen.

Inork egun hartan erabilitako aurkezpena ikusi nahiko balu, hemen topatuko du.

Otsailean abiatutako mintegiaren azken lau saioak irailaren 29tik abenduaren 22ra bitartean izango dira.

Oihaneder Gasteiz

Oihaneder Kultur Etxea


BIDANKOZARTE aldizkariaren azken aleak, sarean

_A0Y1189

Bidankoze (argazkia: frotolafoto.blogspot.com.es)

Azken urte honetan zehar, aurreko hiruretan bezala, etenik gabe ekin dio Gotzon Perez Artutx bidankoztarrak bere herriko historia, hizkuntza eta ohiturekin loturiko jakingaiak bildu eta jendaurrean hedatzeko lanari. Lan horren fruitu dira BIDANKOZARTE aldizkariaren azken hiru aleak: 12.a, 13.a eta 14.a. Lehendabiziko biak euskaraz irakur daitezke dagoeneko; 14.a, aldiz, gaztelaniaz besterik ez, oraingoz,

Bidankozeko gertakizun historiko zenbait jasotzeaz gainera, herrian behinola hitz egindako euskarara hurbil gaitzaketen edukiak bildu ditu hiru ale hauetan ere Perez Artutxek: hiztegi bidankoztarrari dagozkion hitzak (basa-ugaztun eta hegaztiak), oikonimia-gaiak (etxe-izenak), toponimia, eta Mariano Mendigatxa zenak idatzi eskutitzetan Azkueren lankide hark XX. mende hasieran idatziz jarritako euskarazko animalia-izenak.


Urraulbeitiko euskararen txokoa

Tabar

Tabar (argazkia: www.tabar.es)

Irunberri eta Zangoza hurbil dituen Nafarroako ekialdeko ibar txiki eta ezezagun samarra da Urraulbeiti, bederatzi herrixkak osatua eta Artieda hiriburu duena. Tabar da bigarren herririk jendetsuena, baina ingurukoak bezala nabarmen hustu da azken hamarkadetan; XIX. mendearen hondarrean 47 etxetan bizi ziren 220 tabartarrak 63 baino ez dira azken erroldaren arabera; are gutxiago negu partean.

Bere ttipian, dena den, herri gutxik izango dute Tabarrek bezalako web orri zabal eta landurik. María Jesús Arocenaren etengabeko lanak emandako fruitua da www.tabar.es gunea: Tabarri buruzko era guztietako datu, albiste eta argazkien bilduma oparoa, eta aldi berean hurraneko herrien eta herri izandakoen inguruko xehetasun-iturri interesgarria.

Captura

Webgunearen zatitxo bat.

Maria Jesus Arocena erdaldun hutsa da, eta ez da beraz euskaran aditua, baina bere sorterriaren ondarea ahalik eta sakonen ezagutu eta ezagutarazteko irrikak euskarara ere hurbildu du. Hori dela eta Tabarko eta Urraulbeitiko behinolako mintzoaren historiarekin loturiko jakingaiak bildu ditu euskarari buruzko atalean. Tamalez, ez dugu eskura ibarreko hizkeraz idatzitako testu zaharrik, baina bai urraulbeitiarrak euskaraz bizi izan zirela erakusten duten antzinako agiriak: Xabier Itulain ikertzaileak Nafarroako Artxiboan topatutako zenbait ale jaso ditu Arocenak webgunean. Horrekin batera, bailara osoko euskararekin zerikusia duten datu historikoak edota Tabarko eremu zein etxeetan iraun duten euskarazko izenak topatuko ditu, besteak beste, irakurleak. Egungo erdal hiztegian iraun duten euskal jatorriko hitzen arrasto ukaezina ere antzeman daiteke Vocabulario tabarés izeneko atalean.

Bisitatzeko webgune ederra iruditzen zait hau; bildutako informazio guztiagatik, eta norberaren sustraiak maitatzetik bakarrik atera daitekeen  emaitza ederra  delako. Euskara sekula jaso ez arren hizkuntza nola edo hala bere egin eta ingurukoen artean aberastasun gisa aurkezten asmatu duten nafar askoren jarrera eredugarria du nire ustez egileak.

i45854768._szw1280h1280_

En esta entrada hago referencia a www.tabar.es, la extensísima web en la que la tabaresa Mª Jesús Arocena viene recogiendo todo tipo de contenidos relacionados con la localidad de Tábar y su entorno de Urraúl Bajo. Me he referido más concretamente, por su relación con lo tratado en este blog, al espacio que la autora ha dedicado al euskera, lengua usada en Tábar hasta el siglo XIX y de manera absolutamente hegemónica durante largo tiempo. Gracias a la web cualquier navegante desconocedor de la lengua vasca pero interesado en su presencia y extensión tiene fácil acceso a muchos datos (protocolos notariales, nombres de casas, vocabulario de origen vasco…) que ilustran la larga vinculación entre el euskera y los habitantes de Tábar y todo Urraúl. El esfuerzo de Arocena por preservar y dar a conocer muchos aspectos del patrimonio material e inmaterial de su valle me parece digno del mayor reconocimiento.


Nafarroako euskararen inguruko ikerketak sarean (eta VI)

inguma2Joan den udazkenean hasitako lana osatzera dator gaurko sarrera hau. ‘Bukatzera’ esan nahiko nuke, baina Nafarroako euskararekin lotutako azken mende laurdeneko ikerketek interneten utzitako arrastoa sakona da —gero eta sakonagoa, zorionez— eta zerrenda osatu ahala konturatu naiz bete beharreko hainbat hutsune geratu zaizkidala bidean. Hilabete hauetan zehar bildutako guztiak, izan, badira; baina gutxiago ez den beste zenbaitek ere agertu beharko luke, eta pazientziaz saiatuko naiz ekarritakoa osatzen, hasi den lana txukun amaitzen ahalegintzeko bederen. Bestetik, lehentasuna Nafarroako euskara bera aztergai zuten ikerlanei eman nahi izan diedan arren, hainbat bazter-gai jorratzen dituzten bestelako lanak batzuetan baino ez ditut zerrendaratu, irizpide guztiz garbirik gabe. Eguneratze-lanean hori zuzentzen saiatuko naiz.

Bien bitartean, gaurko saioa kontuan hartuz eta akatsak akats, 69 egilek idatziriko 232 liburu nahiz artikulu kontsulta daitezke orrialde honetatik abiatuta; esan eta egin den guztia ez izanagatik ere, euskara nafarra hobeto ezagutu nahiak hogeita bost urtez eragin duen ahaleginaren isla dira. Ondorengo hogeita bostak azken hauek bezain oparoak izango ahalSenez dira!

Orain artekoak:

Nafarroako euskararen inguruko ikerlanak sarean I

Nafarroako euskararen inguruko ikerlanak sarean II

Nafarroako euskararen inguruko ikerlanak sarean III

Nafarroako euskararen inguruko ikerlanak sarean IV

Nafarroako euskararen inguruko ikerlanak sarean V

 

R

Reguero, Urtzi: Euskararen dialektalizazioaren hastapenetarantz: konbergentzia eta dibergentzia prozesuak Erdi Aroan‘, in Gómez, R & Gorrochategui, J. & Lakarra, J. A. & Mounole, C. (arg.), Koldo Mitxelena Katedraren III. Biltzarra, EHU, Gasteiz (2013).

S

Sáinz, Javier: Léxico euskérico en la Ribera estellesa de Navarra‘, Euskera 46 (2001).

___________, ‘Antroponimia medieval euskérica en la Ribera Tudelana‘, FLV 93 (2003).

___________, ‘Hemen natza ortzirik‘, Sancho el Sabio 24 (2006).

Salaberri Zaratiegi, Patxi: Toponimia, dialektologiaren ikerbide‘ in Nazioarteko Dialektologia Biltzarra. Agiriak, Iker 7, Euskaltzaindia, Bilbo (1989).

_____________________, ‘Nafarroan erabiltzen diren zenbait toki-izenez‘, FLV 53 (1989).

_____________________, ‘Do.i atzizkiaren ondorengoak Nafarroan‘, FLV 57 (1991).

_____________________, ‘Iruñeko toponimiaz (I)‘, FLV 64 (1993).

_____________________, ‘Nafarroako hiriburuaren izenaren gainean‘, Euskera 38-1 (1993).

_____________________, ‘Nafarroako zenbait ibar, herri eta auzoren euskarazko izenak‘, Euskera 38-2 (1993).

_____________________, Eslaba aldeko euskararen azterketa toponimiaren bidez, Euskaltzaindia, Bilbo (1994).

_____________________, ‘Elizalderen Apezendaco dotrina christiana uscaras‘, FLV 65 (1994).

_____________________, ‘Nafarroako zenbait ibar, herri eta auzoren euskarazko izenaz (II)‘, FLV 67 (1994).

_____________________, ‘Nafarroako toponimia nagusia. Arazoak‘, Euskera 39 (1994).

_____________________, ‘Nafarroako herri-izenen inguruan‘,  ASJU 29/2-3 (1995).

_____________________, ‘Amenduxen olerkiaz: Oharrak‘, FLV 71 (1996).

_____________________,’Toponimia eta dialektologiaren arteko harremanen inguruan. Artaxonako jabego genitiboaz eta bestez‘, FLV 72 (1996)

_____________________,’Euskal toponimiaz mintzo (Nafarroakoaz bereziki)‘, FLV 74 (1997).

PSalaberriZ

Patxi Salaberri Zaratiegi (Uxue, 1959).

_____________________,’Criterios para la normalización de la toponimia mayor de Navarra‘, FLV 79 (1998).

_____________________, ‘Arabako mugako euskal hizkeren inguruan‘, in Camino, I. (arg.), Nafarroako hizkerak. Nafarroako Euskal Dialektologiako Jardunaldietako Agiriak, Bilbo (1998), 49-87. or.

_____________________, ‘Iruñerriko eta inguruko ibarretako euskararen gainean‘, Euskera 45 (2000).

_____________________, ‘Toponimia, Estellerriko euskararen argigarri‘, Euskera 49 (2004).

_____________________,’Artatzako euskal testua: transkripzioa eta hizkuntza azterketa‘, FLV 97 (2004).

_____________________, ‘Uxueko izenak mintzagai‘, Euskera 51-2 (2006).

_____________________. ‘Nafarroako euskal oikonimiaz‘, in Lakarra, J.A. & Hualde, J. I. (arg), R. L. Trasken Oroitzapenetan Ikerketak Euskalaritzaz eta Hizkuntzalaritza HistorikoazASJU 40 1/2 (2006).

_____________________, ‘Nafarroako herri izenen bukaerako txistukaria eta toponimoen arautzea‘, Euskera 52 (2007), 391-393. or.

_____________________, ‘En torno a la forma vasca del topónimo mayor Larraona (Ameskoa)‘, Euskera 52 (2007), 395-397. or.

_____________________, ‘Altxorraren bila: Lizarraga Elkanokoaren aberastasunak kausitu nahiz‘, in Jean Haritschelhar-i omenaldia, Iker-21, Euskaltzaindia, Bilbo (2008).

_____________________, ‘Iruñerriko euskararen ezaugarriak‘, Euskera 55 (2010).

_____________________, ‘Euskararen ekialdeko mugak, hegoaldean‘, FLV 114 (2012).

_____________________ & Iñigo, Andres: Nafarroako antroponimia XVI. eta XVII. mendeetan‘, Euskera 39 (1994).

_____________________ & Kamino, Peio: ‘Hitz eratorriak Luzaideko hizkeran‘, FLV 86 (2001).

__________________________________, ‘Aditz trinkoen orainaldiko formak Luzaideko euskaran‘, FLV 87 (2001).

__________________________________, ‘Luzaideko hizkera adierazkorra: sakreak‘, FLV 96 (2004).

__________________________________, ‘Luzaideko eta Ondarrolako hiru gutun‘, FLV 101 (2006).

__________________________________, Luzaideko euskararen hiztegiaEuskaltzaindia & Nafarroako Gobernua, Bilbo & Iruñea (2007).

_____________________ & Kamino, Peio & Zubiri, Juan Joxe.: ‘Goizuetako hizkera adierazkorra: biraoak‘, FLV 99 (2005).

_____________________ & Urrizola, Ricardo.: Hiriberri Arakilgo predikuak I: transkripzioa eta azterketa‘, FLV 108 (2008).

Salaburu, Pello: Baztango hizkeraz, ohar batzuk‘, Euskera 36 (1991).

_____________, ‘Baztango mintzoa dela eta, ohar bat‘ in Jean Haritschelhar-i omenaldia, Iker-21, Euskaltzaindia, Bilbo (2008).

_____________, ‘Hiztegi kontuak Baztan aldean‘, in ASJUren Gehigarriak 51: Gramatika Jaietan. Patxi Goenagaren omenez (2008).

_____________ & Lakar,  Maite: Baztango mintzoa: gramatika eta hiztegia, Euskaltzaindia & Nafarroako Gobernua, Bilbo & Iruñea (2005).

Santano, Julián: Toponimia del valle de Lana‘, in III. Onomastika Jardunaldien agiriak, Euskaltzaindia, Lizarra (1990), 223-245. or.

Santazilia, Ekaitz: Luzaideko hizkuntz bariazioa‘, FLV 111 (2009).

_______________, ‘Iruñe ondoko euskal testu zahar berri bat‘, FLV 116 (2013).

Satrustegi

Jose Maria Satrustegi (1930-2003).

Satrustegi, Jose Maria: Texto vasco del Padrenuestro en versión del s. XVI‘, FLV 55 (1990).

_________________, ‘El euskera en Tierra Estella. Evolución histórica‘, in III. Onomastika Jardunaldien agiriak, Euskaltzaindia, Lizarra (1990), 547-580. or.

_________________, ‘El Credo en versión vasca del siglo XVI‘, FLV 56 (1990).

_________________, ‘El Avemaría y la Salve en un documento vasco del s. XVI‘, FLV 57 (1991).

_________________, ‘Cuatro promesas matrimoniales inéditas en euskera del siglo XVI‘, FLV 59 (1992).

_________________, ‘Aezkoako Geronimo Almirantearenaren dotrina argitaragabea‘, ASJU 27/2 (1993).

_________________, ‘Iruñeko elizbarrutiko izkribu baten itzulpena Luzaideko mintzairan‘, Senez 15 (1994).

_________________, ‘Ultzamako euskal testu argitaragabeak‘, FLV 70 (1995).

_________________, ‘Goizuetako udal ordenatzak‘, FLV 72 (1996).

_________________, ‘Lesaka eta Luzaideko euskal testu parekatuak‘, FLV 74 (1997).

_________________, ‘Arruazuko gabon-kanta zaharra‘, 1998 79 (FLV).

_________________, ‘Arakil aldeko euskara‘, FLV 81 (1999).

_________________, ‘Olaibarko euskal bertso papera‘, FLV 84 (2000).

_________________, ‘Ukar Itzarbeibarko doktrina (1865)‘, FLV 89 (2002).

Solis, Gregoria: ‘Lizarragako euskararen azterketa‘, FLV 62 (1993).

 

U

Urrizola

Ricardo Urrizola.

Urdiroz, Juantxo: Abaurrepeko Bikario Jaun Noblearen bertsoak‘, FLV 71 (1996).

Urrizola, Ricardo: Valdizarbe y el euskara en el siglo XVII‘, FLV 96 (2004).

_______________, ‘El euskara en la administración navarra a finales del XVIII. Tensa relación entre el Hospital y el Ayuntamiento de Pamplona‘, FLV 98 (2005).

_______________, ‘Sancho de Elso y su doctrina Cristiana “en castellano y vascuence‘, FLV 101 (2006).

_______________, ‘Tres cartas en euskara escritas por un ferrón de Bera‘, FLV 102 (2006).

_______________, ‘La copla de Etxaleku‘, FLV 104 (2007).

_______________, ‘El euskera en Pueyo‘, FLV 105 (2007).

_______________,’Honetaz eta hartaz’, FLV 113 (2011).

Ursua, Isidoro: Toponimia viaria del valle de Guesálaz‘,  in III. Onomastika Jardunaldien agiriak, Euskaltzaindia, Lizarra (1990), 195-209. or.

 

Z

Zelaieta, Edu: Bortzerrietako euskara, herriz herri (ez) berdintasunetan barrena‘, FLV 96 (2004).

___________,’Bortzerrietako euskara, herriz herri (ez) berdintasunetan barrena (II)‘, FLV 99 (2005).

Zuazo Burunda

Sakanako hizkera. Burundako hizkera (K. Zuazo, 2010).

___________,’Baztan-Bidasoako hizkeren ekarpena (Dialektologiatik ikasgelara)‘, Euskera 50-2 (2005).

___________, Baztan-Bidasoaldeko hizkeren azterketa dialektologikoa, Euskaltzaindia & Nafarroako Gobernua, Bilbo & Iruñea (2008).

___________,’Baztan-Bidasoako ohar lexiko zenbait‘ in  Sagarna, A., Lakarra, J. & Salaberri, P. (arg.), Pirinioetako hizkuntzak, lehena eta oraina (2011), 1143-1156. or.

Zuazo, Koldo: ‘Burundako hizkera‘, in Gómez, R & Lakarra, J.A. (arg), Euskal Dialektologiako kongresua (Donostia, 1991ko irailak 2-6), GFA, Donostia (1995).

___________, ‘Nafarroako euskal hizkerak‘, in Camino, I. (arg.), Nafarroako hizkerak. Nafarroako Euskal Dialektologiako Jardunaldietako Agiriak, Bilbo (1998), 1-21. or.

___________, Sakanako euskara. Burundako hizkera. Euskaltzaindia & Nafarroako Gobernua, Bilbo & Iruñea (2010).


  • RSS Jarioa – Harpidetu

  • CREATIVE COMMONS

  • Artxiboak

  • 2017(e)ko maiatza
    A A A A O I I
    « Mar    
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    293031  
  • wordpress visitors
  • Feedburner

  • Jarraitu bloga

  • Copyright © 1996-2010 LINGUA NAVARRORUM. All rights reserved.
    iDream theme by Templates Next | Powered by WordPress
    Tresna-barrara saltatu